हेटौँडा : प्रविधिको बढ्दो दूरुपयोगले अनलाईनमा बालबालिकाहरु असुरक्षित रहेको बुधबार हेटौंडामा आयोजित एक कार्यक्रमका सहभागीहरुले बताएका छन् । सिविन नेपालद्वारा आयोजित ‘अनलाईनमा बालबालिकाको संरक्षण’ विषयक अन्तरक्रियामा सहभागीले ईन्टरनेटको बढ्दो प्रयोगसँगै बालबालिकाहरु जोखिममा पर्ने गरेको बताएका हुन् ।

कार्यक्रममा सहभागीले एकातर्फ सूचना प्रविधिको प्रयोगबाट बालबालिकालाई शैक्षिक क्रियाकलापसँग जोड्नुपर्ने आवश्यकता बढ्दै गइरहेको र अर्कोतर्फ सूचना प्रविधिको प्रयोगमा होसियारी र निगरानी नहुँदा बढ्दो जोखिमबाट बचाउन सचेतनामूलक कार्यक्रमलाई तीव्र र प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्नुपर्ने बताएका छन् । अनलाइनमा हुने जोखिमबाट बालबालिकालाई जोगाउन बालबालिकाले अनलाइनमा गर्ने गतिविधिबारे जानकारी राख्नुपर्ने, सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गर्दा हुनसक्ने सम्भावित अनुचित गतिविधिहरूको बारेमा जानकारी राख्नुपर्ने र नियमित निगरानी गर्नुपर्ने साथै बालबालिका एवम् अभिभावकहरुका लागि सुरक्षित ईन्टरनेट चलाउने विषयमा सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने बताएका छन् ।

यस्तै बालबालिकालाई ईन्टरनेटको प्रयोग गर्दा त्यसबाट सिर्जना हुनसक्ने विभिन्न खतराबाट सुरक्षित राख्न जरुरी रहेको र उनीहरूलाई सुरक्षित तवरमा ईन्टरनेट चलाउन सिकाउनुपर्ने बताएका छन् । अनलाइनबाट बालबालिकामा हुने यौन दुव्र्यवहारको घटना बढ्दै गएको हुँदा यसमा सबै पक्ष समयमै सचेत हुनुपर्ने उनिहरुले सुझाव दिएका छन् । अनलाईनमा बालबालिकाको संरक्षणका लागि सरकार, शिक्षा क्षेत्र, नियामक क्षेत्रसँगै यो क्षेत्रमा काम गर्ने अन्य संघसंस्थाहरू सबैको सहभागिता आवश्यक रहेको उनिहरुको भनाई थियो ।

कार्यक्रममा सिविन बालहेल्पलाईनका कार्यक्रम फोकल पर्सन माधव लोहनीले अनलाइन बाल यौनशोषणबाट प्रभावित बालबालिकाहरूका लागि पीडित हेरचाह र पुनर्वास सेवाहरूको गुणस्तरलाई सुदृढ पार्नुपर्ने साथै यसका चुनौती र जटिलतासँगै बालबालिकाको सुरक्षा र कल्याणसम्बन्धी सचेतना जगाउँदै सामूहिक प्रतिबद्धता बढाउनुपर्ने बताउनुभयो । उहाँले अनलाईनमा बाल यौनदुव्र्यवहारका घटना बढ्दै गएको उल्लेख गर्नुहुँदै यस विषयमा समयमै सचेत हुनुपर्ने औँल्याउनुुभयो । विश्वव्यापी मुद्दाका रुपमा प्रकट भएको यस विषयको न्युनीकरणका लागि सबै पक्षको सकारात्मक प्रयास आवश्यक रहेको उहाँले बताउनुभयो ।

लोहनीका अनुसार नेपाल प्रहरीको साईवर व्युरोमा दर्ता भएका घटनाका आधारमा पनि यस विषयमा समयमै सचेत हुन आवश्यक छ । व्युरोमा आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा साईवर अपराध सम्बन्धी ३५७, आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा २,३०१, आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा ३,९०६, आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा ४,६८६, आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा ९,०१३, आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा १९,७३० र २०८१/८२ को हालसम्म ९,९३२ घटना दर्ता भएको बताउनुभयो । साईबर अपराधका घटनादर हरेक वर्ष बढ्दै गएको साथै यी घटनाहरुमा पुरुष भन्दा महिला बढी पीडित रहेको बताउनुभयो ।

कार्यक्रममा सिविन बाल हेल्पलाईन मकवानपुरका प्रबन्धक झविन्द्र ज्ञवालीले बालविवाह, बालश्रम भन्दा पनि अनलाईन बाल शोषणको विषय बढी संवेदनशील र जटिल बन्दै गएकोले यस विषयमा सबै सचेत हुन जरुरी रहेको बताउनुभयो । कार्यक्रमा मकवानपुरका विभिन्न स्थानीय तहका शिक्षा शाखाका प्रमुख एवम् प्रतिनिधि, विद्यालयका शिक्षक एवम् विद्यालय नर्सहरु, सामुदायिक प्रहरी, पत्रकार, ईन्टरनेट प्रदायक संस्थाका प्रमुख एवम् प्रतिनिधिलगायत विभिन्न सरोकारवाला संघ, संस्थाका प्रतिनिधिको सहभागिता रहेको थियो ।